Τα ευρήματα από την επιφανειακή αρχαιολογική έρευνα στο νησί της Σύμης πιστοποιούν την πρώτη ανθρώπινη εγκατάσταση στη Νεότερη Νεολοθική-Χαλκολιθική εποχή και στην εποχή του Χαλκού. Εξαιτίας της γεωγραφικής της θέσης μέσα στον κόλπο της Δωρίδας, η Σύμη ταύτισε την ιστορική της πορεία με αυτή της γειτονικής Ρόδου και της Κώ. Υπάρχουν ίχνη μινωικής επιρροής από την Ύστερη Εποχή του Χαλκού στην Δρακούντα, ενώ στο Κάστρο του οικισμού της Σύμης υπάρχουν σημάδια της παρουσίας των Μυκηναίων.
Η άφιξη των Δωριέων στα τέλη του 9ου αιώνα π.Χ. συνδέεται με όσα κατέγραψε ο Διόδωρος Σικελιώτης για τον αποικισμό του από Αργείους και Λακεδαιμόνιους. Η Σύμη φαίνεται ότι ανήκε στην αμφικτυονία της «δωρικής εξάπολης» που είχε κέντρο το ιερό του Τριοπίου Απόλλωνα στη Κνίδο. Κατά την εποχή των Μηδικών Πολέμων οι Συμιακοί υποχρεώθηκαν να δώσουν πλοία στον Ξέρξη. Στα χρόνια του Πελοποννησιακού Πολέμου (431-404 π.Χ.) το νησί βρισκόταν κάτω από την κυριαρχία των Αθηναίων, πλήρωνε φόρο στο συμμαχικό ταμείο και στο λιμάνι του ανεφοδιάζονταν οι αθηναϊκές τριήρεις. Σύμφωνα με τον Θουκυδίδη, οι Σπαρτιάτες έστησαν εκεί τρόπαιο ύστερα από τη νίκη τους εναντίον των Αθηναίων στα νερά μεταξύ Σύμης και Κνίδου (412 π.Χ.) Η αρχαία ακρόπολη της Σύμης κατά τους αρχαιολόγους οχυρώθηκε αρχικά κατά τον 5ο αιώνα π.Χ. Επιγραφικές μαρτυρίες από τους ελληνιστικούς χρόνους μας δίδουν ενδείξεις για την ακμή του νησιού, το οποίο φαίνεται ότι ανήκε σε έναν από τους δήμους της Περαίας της Ρόδου. Η Σύμη μαζί με τα γειτονικά νησιά περιήλθε την εποχή του Νέρωνα (54-68 μ.Χ.) στην εξουσία των Ρωμαίων, για να ενταχθεί αργότερα στην Επαρχία της Ασίας.
Η παλαιοχριστιανική εποχή του 5ου-6ου αιώνα άφησε τα ίχνη της σε διάφορες περιοχές, όπως στον ναό του Αρχαγγέλου Μιχαήλ στο Πέδι και στα ερείπια παλαιοχριστιανικής βασιλικής στο Νημπορειό στη θέση των ναϊδρίων της Κοίμησης της Θεοτόκου, της Αγίας Κάρας και της Μεταμορφώσεως. Μαρμάρινα αρχιτεκτονικά μέλη σε δεύτερη χρήση έχουν εντοπιστεί σε διάφορους μικρούς ναούς αλλά και στην μονή του Πανορμίτη.
Ακολούθησαν οι επονομαζόμενοι «σκοτεινοί αιώνες» (7ος-9ος αιώνας) και η ιστορικά ατεκμηρίωτη μέχρι σήμερα μεσοβυζαντινή εποχή. Η Σύμη μαζί με τα υπόλοιπα Δωδεκάνησα από το 1309 γνώρισε την κυριαρχία των Ιωαννιτών ιπποτών της Ρόδου. Σύμφωνα με τη μαρτυρία του Γάλλου περιηγητή Λακρουά, το νησί πλήρωνε στο τάγμα των ιπποτών του Αγίου Ιωάννη της Ιερουσαλήμ αρχικά μια εισφορά, η οποία το 1352 μετατράπηκε σε καταβολή 500 «άσπρων» ετησίως. Το Κάστρο στο Χωριό επισκευάστηκε το 1507 από τον Μεγάλο Μαγιστρο της Ρόδου Ambroise.
Η κατάληψη της Σύμης το 1522 από τους Οθωμανούς συνοδεύτηκε με την παραχώρηση εκ μέρους τους το 1523 προνομίων αυτοδιοίκησης και την υποχρέωση πληρωμής φόρου κατ΄ αποκοπή. Ορόσημο στην ιστορία του νησιού την εποχή εκείνη αποτελεί η ανάπτυξη της σπογγαλιείας. Οι Συμιακοί ήταν φημισμένοι για τις επιδόσεις στην γυμνή κατάδυση για την ανάσυρση των σφουγγαριών. Μέχρι το 1863 έτσι ψαρεύονταν τα σφουγγάρια, παράλληλα με τη χρήση του καμακιού και της «καγγάβας». Στη συνέχεια χρησιμοποιήθηκε το σκάφανδρο που έφερε μεγάλα κέρδη, ενώ εμπορικοί οίκοι ιδρύθηκαν στις μεγάλες ευρωπαϊκές πόλεις. Τα διώροφα και τριώροφα νεοκλασικά σπίτια με τις βοτσαλωτές αυλές, το κοινοτικό φαρμακείο (Σπετσαρία) και το αναγνωστήριο «Αίγλη» στον Γιαλό και στο Χωριό μαρτυρούν τον πλούτο του νησιού. Επίσης αναπτύχθηκε η ναυπηγική τέχνη με τους περίφημους Συμιακούς καραβομαραγκούς που αργότερα μετέφεραν την τέχνη τους στα καρνάγια της Ρόδου και άλλων νησιών του Αιγαίου. Σπουδαίο ρόλο έπαιξε και η ενασχόληση των κατοίκων της Σύμης με την ναυτιλία, καθώς, σύμφωνα με τις μαρτυρίες, διέθετε περίπου 200 εμπορικά πλοία.
Στη Σύμη βρίσκεται ένα από τα πιο σπουδαία θαλασσινά προσκυνήματα του Αιγαίου, που ανήμερα της εορτής των Ταξιαρχών (8 Νοεμβρίου) και την Πεντηκοστή συγκεντρώνει πλήθος επισκεπτών που έρχονται να προφέρουν τάματα για να έχουν ήρεμα ταξίδια οι ναυτικοί. Είναι το μοναστήρι του Ταξιάρχη Μιχαήλ του Πανορμίτη στον ομώνυμο κόλπο, που χρονολογείται σύμφωνα με τις γραπτές μαρτυρίες από τον 14ο- 15ο αιώνα. Πιθανόν να κτίστηκε πάνω στα ερείπια παλαιοχριστινιακής βασιλικής, ενώ το Καθολικό της μονής, σύμφωνα με την κτητορική επιγραφή, ανακαινίστηκε το 1783 από τον Ροδίτη αρχιτέκτονα Αναστάσιο Καρναβά. Η αργυρόχρυση επένδυση της παλιάς θαυματουργής εικόνα του Ταξιάρχη είναι έργο του κουγιουμτζή Ιωάννη Πελοποννησίου (1724). Το μοναστήρι με σουλτανικό φιρμάνι του 1806 απολάμβανε προστασίας, ενώ δεχόταν δωρεές από τον τσάρο της Ρωσίας. Το αρχείο του περιέχει σημαντικά τεκμήρια για την ιστορία της Σύμης τον 19ο αιώνα και στην περίοδο της ιταλικής κατοχής.
Μετά την επανάσταση του 1821, η Σύμη αποδόθηκε ξανά στην Οθωμανική αυτοκρατορία με το Πρωτόκολλο του Λονδίνου (1830). Το 1912 καταλήφθηκε από τους Ιταλούς, τους οποίους μετά τη συνθηκολόγησή τους, διαδέχθηκαν οι Γερμανοί. Η ενσωμάτωση του νησιού στην Ελλάδα έγινε τον Μάρτιο του 1948.
Σίφνος Η Σίφνος είναι το τρίτο κατά σειρά νησί στη γραμμή των Δυτικών Κυκλάδων μετά την Κύθνο και τη Σέριφο. Έχει έκταση 74 τετρ.χλμ και απέχει 75 ναυτικά μίλια από τον Πειραιά. Νησί πανέμορφο και γραφικό, τυπικό Κυκλαδίτικο δείγμα, με το άσπρο των σπιτιών να φλερτάρει το γαλάζιο του ουρανού και της θάλασσας με φόντο το μαγευτικό ηλιοβασίλεμα του Αιγαίου! Συνδυασμός ξερολιθιών, πράσινων κοιλάδων με λιόδεντρα, διάσπαρτων μοναστηριών, μπλε θόλων εκκλησιών, ατελείωτων μονοπατιών και πανέμορφων παραλιών.
Ταβέρνες με ποικίλα παραδοσιακά πιάτα (μαστέλο, ρεβυθάδα, κολοκυθοκεφτέδες, καπαροσαλάτα, πίτες, τυροκροκέτες και πολλά άλλα).
Καλαίσθητα μπαράκια στα γραφικά στενά και στις παραλίες του νησιού ικανοποιούν και τους πιο απαιτητικούς επισκέπτες. Στη Σίφνο λαμβάνουν χώρα, κυρίως τους καλοκαιρινούς μήνες διάφορες πολιτιστικές εκδηλώσεις όπως εκθέσεις ζωγραφικής, γλυπτικής, αγγειοπλαστικής, θεατρικές παραστάσεις, συναυλίες, φεστιβάλ μαγειρικής, παρουσίαση τοπικών προιόντων της Σίφνου και των γύρω νησιών. Επίσης τα περίφημα πανηγύρια μέσα από τα οποία ξεδιπλώνεται η ιστορία του νησιού με τοπικούς χορούς, τραγούδια, φαγητό και πολλές φορές με απαγγελία ποιημάτων Σιφνέων ποιητών.
Συστήνουμε τα πανηγύρια που γίνονται στο μοναστήρι της Χρυσοπηγής (κινητή εορτή Μάιο ή Ιούνιο, παραμονή της Αναλήψεως), του Ιερού ναού της Αγίας Μαρίνας στις 17 Ιουλίου, του προφήτη Ηλία στις 19 Ιουλίου, της Καταβατής και της Παναγίας στις 14 Αυγούστου, το πανηγήρι του Ταξιάρχη στο Βαθύ στις 5 Σεπτεμβρίου και του Σταυρού στις 13 Σεπτεμβρίου στη Φασολού.
Από τη Σίφνο μπορείτε να προμηθευτείτε κάπαρη, μέλι, κρασί, ξυνομυζήθρα, μπουρέκι, λουκούμια, παστέλια, τα περίφημα αμυγδαλωτά. Επίσης τα κεραμικά της, όπως χρηστικά σκεύη και διακοσμητικά, γνωστά όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και στον ευρύτερο χώρο της Μεσογείου. Εξερευνώντας το νησί της Σίφνου, θα γνωρίσετε μέρη όπως τον αρχοντικό Αρτεμώνα με τα Νεοκλασικά κτίρια και τα αρχοντικά, τ’ αντικριστά Άνω και Κάτω Πετάλι με την περίφημη εκκλησία του 18ου αιώνα, τα όμορφα Εξάμπελα με το Μουσείο Εκκλησιαστικής Τέχνης και την Καταβατή. AΕπίσης στην Απολλωνία αξίζει να επισκεφθείτε το Λαογραφικό Μουσείο, την εκκλησία του Σταυρού και του Αγίου Σπυρίδωνα, που είναι και η Μητρόπολη της Σίφνου. Στην πορεία από την Απολλωνία προς το Βαθύ, ορθώνεται ο λόφος του Αγίου Ανδρέα με την ομώνυμη εκκλησία στην κορυφή του χτισμένη το 1701, από τους σημαντικότερους αρχαιολογικούς χώρους της Σίφνου. Οι ανασκαφές έφεραν στο φως μεγάλο μέρος μυκηναϊκού τείχους του 12 αι. π.Χ., όπου υπάρχουν τα ερείπια πέντε οικοδομημάτων. Ο χώρος είναι επισκέψιμος καθημερινά (εκτός Δευτέρας και αργιών) ως τη δύση του ήλιου.
Στην ανατολική πλευρά του νησιού, βρίσκεται το παραδοσιακό Κάστρο, η αρχαία πρωτεύουσα της Σίφνου που ήταν οχυρό. Εκεί αξίζει να επισκεφθείτε το Αρχαιολογικό Μουσείο που περιλαμβάνει συλλογές αρχαϊκών και ελληνιστικών γλυπτών. Νότια βρίσκεται ο Φάρος, που αποτελούσε το επίσημο λιμάνι της Σίφνου εως το 1833, με συνεχόμενες αμμουδερές παραλίες το Φάρο και το Γλυφό, και παραδίπλα η γραφική περιοχή της Φασολούς με την πανέμορφη απάνεμη παραλία της.
Αξίζει να επισκεφτεί κανείς το γοητευτικό Βαθύ, τον κοσμοπολίτικο Πλατύ Γιαλό, τη μαγευτική Χρυσοπηγή με το μοναστήρι του 17ου αιώνα, το ψαροχώρι της Χερρονήσου στο βορειότερο άκρο της Σίφνου, την εκκλησία των Επτά Μαρτύρων, η οποία είναι χτισμένη πάνω σε βράχο μέσα στη θάλασσα και βρίσκεται στο Κάστρο, τη Σεράλια όπου θα δει κανείς τα λείψανα Μεσαιωνικών λιμενικών εγκαταστάσεων, τους ανεμόμυλους και τους 55 αρχαίους πύργους διάσπαρτους σε όλο το νησί, που χτίστηκαν μεταξύ 6ου και 3ου αιώνα π.Χ. και χρησίμευαν σαν παρατηρητήρια για τον εντοπισμό εχθρικών κινήσεων στη θάλασσα.
Η Σίφνος είναι το ιδανικό νησί για περιπατητικό τουρισμό. Αμέτρητα μονοπάτια που οδηγούν σε μαγευτικούς ορμίσκους περιμετρικά του νησιού και σε πανέμορφα ησυχαστήρια για τους λάτρεις της περιπέτειας. Το νησί επίσης είναι γνωστό για την ανάπτυξη και διάδοση της πανάρχαιας τέχνης του τροχού της αγγειοπλαστικής. Η αρχοντιά που κυριαρχεί στην Σίφνο είναι αποτέλεσμα της μεγάλης πολιτιστικής και πνευματικής παράδοσης του νησιού που ανέδειξε εξαιρετικούς ποιητές, συγγραφείς, λαογράφους, δημοσιογράφους και νομομαθείς, και τον μεγάλο δάσκαλο της σύγχρονης μαγειρικής, Νίκο Τσελεμεντέ.
Τη νύχτα, η Σίφνος διασκεδάζει: εστιατόρια, παραδοσιακές ταβέρνες, ψαροταβέρνες, μεζεδοπωλεία, ζαχαροπλαστεία, καφετέριες, γλυκοπωλεία, παραδοσιακά καφενεία, μπαράκια. Τέλεια επιλογή, λοιπόν, η Σίφνος για ήρεμες χαλαρωτικές διακοπές αλλά και με πολλές δυνατότητες για δραστηριότητες και διασκέδαση. Μοναδική και αξέχαστη, η Σίφνος θα σας μαγέψει.
Λίγα λόγια για την ιστορία της Σίφνου Ολόκληρη η Σίφνος είναι ένα αρχαιολογικό μνημείο, αφού κατοικείται από τη Νεολιθική περίοδο, από Κάρες και Φοίνικες. Στην αρχαιότητα ονομαζόταν Ακίς και Μερόπη. Τους Φοίνικες διαδέχθηκαν Κρήτες ενώ ακολούθησαν, οι Ίωνες γύρω στα 1.130-1.120 π.Χ.. Οι Ίωνες είχαν αρχηγό τον Σίφνο, από τον οποίο προέρχεται και το όνομά του νησιού. Η Σίφνος έγινε πολύ γνωστή για τα μεταλλεία χρυσού και αργύρου που διέθετε. Οι Σιφνιοί απέκτησαν τόσο πλούτο που ίδρυσαν τον 6ο αιώνα π.Χ. στους Δελφούς τον περίφημο «Θησαυρό των Σιφνίων», ο οποίος όμως εξαντλήθηκε, με αποτέλεσμα από τον 5ο αιώνα π.Χ. το νησί να γνωρίσει οικονομική παρακμή.
Κατά την περίοδο που αποτελούσε τμήμα της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, υπήρξε θύμα πολλών πειρατικών επιδρομών. Γνώρισε Ενετοκρατία και Τουρκοκρατία και προσαρτήθηκε στο Ελληνικό κράτος το 1821. Πρωτεύουσα της Σίφνου από το 1836 είναι η Απολλωνία, που απλώνεται αμφιθεατρικά κατά μήκος τριών λόφων στο κέντρο του νησιού, ενώ δυτικά βρίσκεται το λιμάνι, οι Καμάρες. Η Απολλωνία πήρε τ’ όνομά της από τον Έναγρο Απόλλωνα, προστάτη θεό των αγροτών.
